U centru Banjaluke, nedaleko od Vlade Republike Srpske, pojavio se – Aran, navodi na svom „Fejsbuk“ profilu istoričar Zoran Pejašinović.
-Ovako izložen ispred stambeno-poslovne zgrade, ovaj preostatak prošlosti, kao da svjedoči i o kulturnim potrebama savremenog čovjeka, pa, reklo bi se, i o potrebi da naš grad konačno dobije muzej. (Vjerujemo da će ga vrlo skoro i dobiti) – navodi Pejašinović.
Aran je, objašnjava on, pravljen polovinom 20. vijeka u riječkoj Tvornici motora „Torpedo”.
-Nazvan po (komunističkom revolucionaru i potpredsjedniku SFR Jugoslavije) Aleksandru Rankoviću (A-RAN), ovaj četvorotaktni jednocilindrični dizel motor bio je ponos jugoslovenske industrije. Na sebi je imao dva rezervoara: jedan za naftu, a drugi za vodu, kojom se hladio. Voda je uveliko isparavala iz sistema za hlađenje, pa se često morala dolivati. Zato se govorilo da troši više vode nego nafte – pojašnjava Pejašinović.
Koršćen je, dodaje, za pokretanje raznih mašina i sprava (pumpe, dizalice, brodovi, vršilice, cirkulari za drva, mlinovi…).
-Mobilni Aran je fiksiran na svojevrsnu „šasiju” od dvije drvene grede, a one su imale sopstvene točkove od tuča, te se kao prikolica vukao do željene destinacije – dodaje Pejašinović.
