Stari stanovnici Banjaluke još pamte členove ugledne porodicu Džinić, koja je ostavila dubok trag u istoriji grada na Vrbasu. Njihovo ime posebno se vezuje za Džinićevu palatu, reprezentativno zdanje koje su podigli Halid-beg Džinić i Saida Pašić-Fidalić, udata Džinić.
Kako u tekstu na svom “Fejsbuk” profile navodi banjalučki istoričar Zoran Pejašinović Džinići su preko puta današnje knjižare „Kultura“, sa druge strane Crkvene, podigli je veliku, modernu dvospratnicu koja je zapamćena kao Džinićeva palata.
– Zgradu je projektovao 40-godišnji arhitekta Ibrahim Salihagić, rođen u Kotor Varošu 1906. godine. Poslije osnovne škole i Banjalučke gimnazije, Ibrahim je 1936. godine završio beogradski Tehnički fakultet. Po povratku u Banjaluku, sa stricem Suljagom Salihagićem, otvorio je građevinsko preduzeće te do rata za poznate banjalučke porodice projektovao nekoliko zanimljivih privativnih kuća. Nakon 1945. godine osnovao je građevinsko preduzeće „Pavo Radan” i projektnu ustanovu „Projekat”. Oko 1960. godine preselio se u Beograd, gdje je i umro 1994. godine – navodi Pejašinović.
Za studija u Beogradu Ibrahim Salihagić, dodaje, bio je opčinjen djelima i školom čuvenog francuskog arhitekte Le Korbizjea, što je evidentno upravo na zdanju Džinićeve palate, izgrađene 1946. godine.
– Iako odstupa od nekih postulata purizma (recimo, naglašeni stubovi), Salihagić ovim projektom demonstrira jasnu, jednostavnu i racionalnu estetiku i funkcionalnu gradnju, što ovo zdanje svrstava u Le Korbizijeovu školu arhitekture. To se, kako kažu pozvaniji, uočava po ravnom krovu, čistoj geometriji bez dekoracija, horizontalnoj artikulaciji fasade sa poprijekim nizovima prozora (kao kod Le Korbizjeove Vile Savoja) ili naglašavanju gabarita zgrade – piše Pejašinović.
Koliko je ovim projektom, ističe, Salihagić ispunio želje Halida i Saide Džinić, a koliko je on sam bio zadovoljan teško je kazati, ali ono što znamo jeste da zdanje nije izdržalo test statike koji je zadesio Banjaluku krajem oktobra 1969. godine.
– O tome vjerno svjedoči nekoliko fotografija načinjenih poslije zemljotresa. Epilog je da su tri mjeseca kasnije, krajem januara 1970. godine, ostaci palate porušeni i uklonjeni sa ove baksuzne parcele – navodi Pejašinović.
<>
